Vanochtend, na wat artikeltjes in de Volkskrant te hebben gelezen, piekerde ik nog wat na over de malaise waarin Europa/EU en Oekraïne terecht zijn gekomen. Vooral door de ‘nieuwe’ houding van Trump en de VS, was ik na verloop van tijd in staat een en ander op een rijtje te kunnen zetten. Daarbij heb ik zelfs enkele, voor mezelf, tamelijk schokkende conclusies getrokken. De eerste is dat Trump cs. doordachter is dan wij denken, in het uitrollen van de strategieën van Trump 2.0, zijn Tweede Ambtstermijn. Nadat hij op 20 januari van dit jaar is geïnaugureerd, vielen wij van onze stoel door de hardheid van zijn beweringen en besluiten, zoals tijdens het gebruikelijke Decreten Feest op de dag van de inauguratie. Nu terugblikkend, met bijna een vol jaar Trump op de teller, is mijn conclusie dat hij toen nog met de rem erop sprak en handelde en dat het, met de kennis van nu, toen nog meeviel…
Het tweede punt is zijn inmiddels radicaal gewijzigde standpunt ten opzichte van de tachtigjarige partner en vriend Europa. Dit bleek met name uit de onlangs gepubliceerde National Security Strategy. Wij zijn niet veel meer dan een soort van Japan, Brazilië of gemiddeld Afrikaans land voor Trump. We zijn te liberaal en daardoor een gevaar voor de VS. Bovendien leunen we al veel te lang op de sterke schouder van de VS, dat moet maar eens afgelopen zijn vindt hij. Of hij dit echt zo vindt, of dat het de partijideologie bedenkende lieden als J.D. Vance en Russell Vought zijn die op dit gebied de kar trekken, is niet eens relevant. De laatste is trouwens de coördinator van Project 2025, voortkomend uit een soms misselijkmakend ultraconservatief gedachtegoed (The Heritage Foundation), in onze Europese ogen een levensgevaarlijke, extreemrechtse club die een soort van gelegaliseerde, vriendelijk uit de ogen kijkende White Supremacy voorstaat…
Nadat het tweede punt bij me landde, dacht ik: Trump en de zijnen hebben groot gelijk. Europa en de EU zijn, door de bril van de VS kijkend, een onsamenhangende brei van landjes geworden, met zowel eigen wetgeving als Europese, die de ene keer wel en de andere keer niet prevaleert boven de landen afzonderlijk. Europa straalt geen eenduidigheid en klaarheid uit, heeft nauwelijks macht, kan zichzelf niet eens adequaat verdedigen, bijvoorbeeld bij een aanval van Rusland of andere grootmacht. Het allergrootste probleem is nog: Europa heeft geen gezicht, heeft geen sterke leider, iemand die op basis van een verstrekt mandaat snel en krachtig optreedt, in welk verband dan ook. Als Trump naar Europa kijkt, ziet hij een stelletje onzekere leiders, die meteen naar elkaar kijken en elkaar de bal proberen toe te schuiven qua verantwoordelijkheden, als er een probleem aan de horizon opdoemt. En niet te vergeten de eeuwigdurende vergaderclubjes, dan weer in vol ornaat, dan weer een select groepje landen tezamen die zich zoiets noemen als The Coalition of the Willing. Wat een schertsvertoning zeg, want er is werkelijk niets uit voort gekomen, alleen maar windgeraas…
Daarom denk ik: er moet zo snel mogelijk een sterke leider komen die namens de EU, misschien wel namens alle landen van Europa, met een kristalhelder mandaat namens de verenigde landjes naar buiten treedt, besluiten neemt, spreekt als een min of meer gelijkwaardige partner van Trump, Xi, Putin en nog een handjevol leiders van enige importantie, zonder eerst zenuwachtig over de schouder te moeten kijken of er wel consensus voor is, een back-up is. Ineens had ik de Trump-bril op en begreep ik zijn dilemma: Europa is een ziek-zwak-en-misselijk, psychologenpraktijken platlopend klein, aan ernstige bloedarmoede lijdend broertje, we moeten deze door Trump geworpen handschoen (zo zie ik het) oppakken en hem voortaan met dezelfde spatjes toespreken, zoals hij ons toespreekt. Maar dan wel met een mandaat en welgemeend, het mag nooit een circusact worden…
Het profiel van onze hoog- of broodnodige Europese Leider mag dan ook geen watje voorstaan, maar een strenge en rechtvaardige rotzak (net zo’n bully als Trump, of erger nog, als Vance) die keihard voor de buitenwereld is, en in alles wat hij of zij doet denkt aan de belangen van de achterban: het geliefde Europa. Met als kekke slogan: Europe First! Of nog simpeler: We First! Wij tolereren de VS als gelijkwaardige partner, niet meer als plagende, betuttelende grote broer. We hebben ons tachtig jaar lang in slaap laten wiegen door de macht en kracht van de VS, die wel voor ons zou zorgen in geval van problemen. Nu dat voorbij is en zeer waarschijnlijk nooit meer terug komt (zelfs indien Trump wordt opgevolgd door een Democraat), moeten wij sneller schakelen dan we gewend zijn. Geen ‘Europees gepolder’ meer, via de eindeloze bureaucratieën van de geldverkwistende Brussel-Straatsburg-route. Maar: action!…
Nou, dat was het dan. Nu kunt u denken: ach, het zijn maar woorden. Gezien onze bekende Europese slappe hap- en pamperstrategie, zou je dit zo kunnen afwimpelen als een leuke utopische gedachte, weinig realistisch. No sir, no madam! Trump maakt ons meer dan duidelijk dat die tijd voorbij is: ze behoort tot de geschiedenisboeken, die Trump, als het even kan, graag nog in het voordeel van de VS zou willen vervalsen. Het gaat mij nog niet eens om de inhoud, maar om de vorm. Onze vorm is verkeerd, Europa is een misvormd instituut, een gedeformeerd wezen. Dit moet afgelopen zijn. De samenvattende conclusie van dit alles luidt: we geven Trump niet alleen gelijk, hij heeft gelijk! Het is zijn laatste waarschuwing dat we onszelf bijeen moeten rapen en vermannen. Er moet iemand opstaan (worden aangewezen door de krachtigste landen in Europa: GBR, FR, DLD) die Europa uit het slop gaat trekken. Desnoods huurt Europa een Amerikaan in die namens de verzamelde Europese landen zich tegenover de VS gaat plaatsen, met als boodschap: wij hebben u begrepen Donald Trump, vanaf nu zijn wij anders, staan wij voor een krachtig, zelfstandig Europa, waarbij wie weet ruimte is om vriendschappelijke contacten met jullie te onderhouden…
Er zijn landen die naar Putin toe zullen willen kruipen, weg daarmee! Zulke landen zijn verspilde moeite. Wij gaan onze nieuwe landsgrenzen tot aan de tanden bewapenen, er is geen vreemde molecuul meer veilig op ons terrein. Dit alles zeg ik vanuit het besef een Europeaan te zijn, een normale burger van onze verzamelde landjes. Nu het water aan onze lippen staat, nu pas blijkt hoe zwak wij zijn op het wereldtoneel, is er een rigoureuze verandering nodig. Kom op Macron, Starmer en Merz, jullie kennen vast wel een daadkrachtige persoon die ons gezicht wordt naar buiten toe, een persoon die niet over zich heen laat lopen. Voor alle duidelijkheid: dat is niet iemand van jullie drieën, sorry, zulks is gedoemd te mislukken. Het moet een Trump-resistente persoonlijkheid zijn, een echte hufter, maar dan wel eentje met empathie…
Waar wachten we op? Nu niets doen en ouwehoeren in de Brusselse salons, sterrenrestaurants en achterkamertjes, niemand zit daarop te wachten. Formuleer meteen een European Security Strategy, die is hard nodig. En ja, als Putinvrind Orbán niet wil meedoen: laat ‘m maar naar Putin lopen, dan komt hij er snel achter dat Putin Hongarije opslokt als een hongerige beer, zonder ook maar één mensenrecht te willen erkennen in de nieuwe Russische enclave. Het moge absurd klinken wat ik beweer, maar als we niets doen gaan we als het ooit zo machtige Europa, waaruit de VS is ontstaan, roemloos ten onder. We moeten onszelf dwingen dezelfde toon te gaan zingen als Trump, het is de enige manier om zelfstandig verder te kunnen gaan, zonder een vazalstaat van een groot land te worden. Het is tien seconden voor twaalf, tijd om te bewegen, vergeet het verlammende overleg en de in topwijnen gedrenkte dinertjes. Het is tijd! Vort!…