Jeroen Brouwers schrijft een boek
Gister was de eerste voorronde van het Eurovisie Songfestival. Dat is de laatste jaren eerder een soort van rariteitenkabinet voor o.a. de non-binairen van deze wereld dan dat het om de zangprestatie gaat, als wedstrijd bedoel ik…
Ik begreep van de ‘experts’ dat er zelfs een heuse ramp was opgetreden daar in Turijn, dat namelijk een enorm decorstuk, een helft van de zon voorstellend, niet gebruikt kon worden…
Na het debacle met de Fyra en al die slechte auto’s die jaarlijks van de band rollen in Italië, kunnen ze zelfs niet eens een deugdelijk decorstuk maken dat werkt pfff…
Maar daar gaat het toch niet om, zullen de mensen zeggen. Dat klopt, maar ik hoorde experts zich er enorm zorgen over maken, met opgewonden stemmen, dat het oh zo jammer was dat men de zon niet kon gebruiken, een wezenlijk en ook symbolisch deel van de show…
Zo is het altijd wat daar in Italië. Het belangrijkste is dat onze Kwaaklandse delegatie, een nog piepjonge vrouw met blote buik zag ik van pas 21 lentes, ‘door’ is…
Dat heeft ze top gedaan. Ik hoorde gister dat liedje van S10 (ik maar denken dat ze heel vreemd ‘Esteem’ heette), waarvan ik later pas ‘door’ had dat ze in onze eigen taal zong en niet in het Engels. Want het klonk toch wel degelijk Engels…
Ik word echt ouder geloof ik, want ik vond dat ‘Engels’ van haar best goed klinken, al begreep ik er geen bal van. Maar het is niet ongebruikelijk, immers meer dan de helft van alle songs van tegenwoordig zijn toch in een onbegrijpelijke ‘slang’ gezongen…
Iedereen (de experts) heeft het maar over Oekraïne, dat gaat winnen. Nou, ik weet het nog zo net niet hoor, want als het publiek dat anders vindt, dan kan het zomaar zijn dat S10 wint. Die naam, op schrift, doet me trouwens denken aan ‘de helft’, S5…
Als je als jongeman vroeger S5 kreeg bij de militaire dienstkeu-ring, toen de dienstplicht nog bestond, dan was je formeel kierewiet. Dan was je zodanig van het padje af dat ze je niet eens wilden als kanonnenvoer…
Ik wilde eerst voor S5 gaan maar daarvoor moest je goed toneel kunnen spelen. Je moest namelijk zodanig gek ‘acteren’, dat ze je hoofdschuddend naar huis zouden sturen. Ik was totaal ongeschikt voor welke school dan ook, laat staan de toneelschool…
Omdat ik even goed toch gek genoeg was om te dienstweigeren, deed ik dat. Uiteindelijk heeft mijn huisarts me geadviseerd me te laten afkeuren op astma, wat hij met een keurig briefje aan het leger voor mekaar kreeg…
Nu ben ik voor altijd afgekeurd, wat een comfortabel gevoel geeft. Geen geweer voor mij, geen heldhaftige dood in de frontlinie. Geen onnodige dood als het bekende voeder der kanonnen…
Zojuist vernam ik dat de grote, in mijn ogen zelfs heldhaftig te noemen schrijver Jeroen Brouwers is overleden. Dat maakte mij bedroefd, want ik was een zeer groot fan van de beste man en zijn schrijfsels…
Ik geef toe dat ik van de laatste 5-6 romans toch duidelijk minder onder de indruk was. Hij verving toen, bewust, zijn barokke stijl door een commerciëlere stenostijl met korte zinnen en mij minder tot de verbeelding sprekende verhalen. Het werd minder ‘Jeroen’…
Het vreemde is dat hij pas de laatste jaren van zijn leven grote prijzen won. Kennelijk wist hij, intuïtief of niet, dat hij van stijl moest veranderen om het grote publiek en de uitdelers van prijzen te kunnen bereiken…
Hij was in mijn ogen de allerbeste mopperaar van het land. WF Hermans kon er ook wat van, maar die mopperde om het mopperen, terwijl Jeroen altijd bij de feiten bleef, hoe inktzwart hij ook af en toe kon zijn…
Ik ben nog altijd mijn oude docent Nederlands van de middelbare school dankbaar dat hij de hele klas verplicht Zonder Trommels en Trompetten liet lezen. Dat was mijn start met Brouwers, en ik heb ‘m nooit meer losgelaten…
ZTeT was zijn mooiste compositie, maar de brievenreeks Kroniek van een Karakter, een verzameling brieven die hij in circa 10 jaar bijeen schreef vanuit Exel (Achterhoek), is de mooiste kijkdoos die in ons weinig bescheiden auteurslandje is geschreven…
Met zijn verscheiden is de literatuur voorgoed veranderd. Het is onomkeerbaar geworden. Want er komt geen letter meer bij van de ouwe brombeer, hoogstens nog oud materiaal in de reprise…
Ik zou nog lang kunnen doorgaan met mijn adoratie op te tekenen. Dat doe ik echter niet, men moet hem maar gaan ontdekken. Vergeet vooral zijn polemisch materiaal niet, daar was hij op z’n best, op z’n scherpst…
Omdat ik niet goed meer weet wat aan deze braakbal toe te voegen, zal ik eindigen met een wat mij betreft zeer geestige, inventieve opmerking die Jeroen maakt aan professor Jaap Goedegebuure op 11 maart 1981, in KveK deel 1, de Achterhoek:
“Sterkte jij, met je Marsmandrukproeven en registers. Zorg ervoor, dat in het personenregister de naam van je doodsvijand voorkomt, terwijl die naam niet in het boek zèlf voorkomt. Het is leuk om je voor te stellen hoe die vent als een waanzinnige in je boek zit te bladeren om zichzelf tegen te komen en tegelijkertijd zichzelf niet tegen te komen”…
Barfman