Trump pakte gister weer één van zijn vele mediamomentjes van een gemiddelde werkdag: staande in een smal gangetje in Air Force One, de POTUS Private Jet, gaf hij uitleg bij vragen van een journalist, die erop neer kwamen dat hij dinsdag met zijn Russische collega Putin telefonisch contact heeft over een beoogde permanente vrede tussen Rusland en Oekraïne. Trump gaf aan, met een besmuikt lachje, tamelijk Trump unlike, dat het kon gaan lukken, maar misschien ook niet kon gaan lukken. Vooral die laatste toevoeging (‘misschien ook niet’) is een anomalie van zijn gebruikelijke gedrag, dat vrijwel altijd aanstuurt op het succes van de eigen plannen, dat die doorgang zullen, nee moeten vinden…

Afgelopen weken heeft de VS meerdere malen herhaald dat het niet langer de Politieagent van de Wereld wil zijn. Deze response werd veelal gegeven als iemand de VS ervan beschuldigde decennialang die Politieagent te zijn geweest, vaak tot milde of grote ergernis van de rest van de wereld, omdat er niet zelden een geopolitieke of andere bemoeizucht achter schuilging – fossiele brandstoffen, mineralen, strategische regime-partners, oude vriendschappen, religieuze of andere overeenkomsten etc. De VS zei afgelopen weken talloze keren dat het nu doet wat de rest van de wereld wilde: stoppen met het Politieagentjesgedoe. En wat doet de VS gister: militaire Houthi-doelen aanvallen te Jemen. Ik weet het niet goed hoor, dit is toch echt een staaltje van het oude Politieagentengedrag…

En dan hebben we het nog niet over Trumps bemoeienis met de oorlog te Oekraïne. Zelden hebben we de VS zich zo halsstarrig zien vastklampen aan dit oude gedrag. Juist omdat ze er belang bij hebben, dat deze oorlog wordt beëindigd: het kost ze minder militaire steun (= geld) in de toekomst (want de EU moet het maar zien te rooien) en ze krijgen er een flinke berg mineralen voor terug (= wisselgeld). In de tussentijd doet Trump net, met dat bekende patjepeeërgedrag van ‘m, alsof ze zich nergens meer mee willen bemoeien. De groeten! Hij is fanatieker dan ooit met het veiligstellen van Amerikaanse belangen all over the world (Groenland, Canada, Mexico, Panama, Gaza-Rivièra). Het gaat morgen een belangrijke dag worden, als er nieuws komt over de oorlog in Oekraïne. En dat gaat wat mij betreft niet over het lidmaatschap van de NAVO, wat Zelensky wil voor zijn land, om een waarborg te hebben dat als Rusland in de toekomst niet opnieuw zijn land binnenvalt, hij te zijner tijd kan rekenen op handhaving van artikel 5 van het NAVO-handvest, het Musketiers-artikel…

Als zulks al wordt vastgelegd in deze vredesbesprekingen, wat een utopische gedachte is, zal Trump de VS onmiddellijk uit de NAVO terugtrekken, als Oekraïne lid is en zich beroept op artikel 5. Waarbij de VS dan alweer, ja, u kunt het al raden, zal melden dat ze niet langer Politieagent van de Wereld willen spelen – zolang als het Trump behaagt. Want een dag erna kan de volatiele Trump alweer een haaks op deze uitspraak staand orakel de wereld in gooien. Dat de VS, bla bla, om de ‘bekende redenen’ (die in feite fonkelnieuw zijn) thans genoodzaakt is een andere koers te gaan varen, in het belang van het land en haar burgers. Trump interesseert zich totaal niet voor het wel en wee van zijn burgers, al zal hij wel proberen te allen tijde deze indruk te blijven wekken middels populistische slogans…

Maar stel, stel dat ik het totaal verkeerd zie, en met mij velen. Stel, Trump is ons allemaal te slim af, hij is als één van de weinige mensen op aarde in staat om te doorgronden wat het echte probleem is van bijvoorbeeld de Oekraïneoorlog. Laat ik mij eens proberen te verplaatsen in zijn visie. Stel, het is belangrijk, als men op lange termijn vrede wil op aarde, dat zulks inhoudt dat er een situatie moet bestaan van zo goed als geen beperkingen om de wereldeconomieën tot volle bloei te laten komen. Stel dat dit het allerhoogste is dat onze aarde kan bereiken: absolute vrede en een maximaal bloeiende wereldhandel. Stel, Trump ziet deze twee pijlers als voorwaarden om het absolute menselijke geluk te kunnen vinden. Is zoiets gek om te denken, is mijn vraag?…

Moeten wij ook leren inzien dat de uitgangspunten van Donald Trumps universum, waarbij denk ik ‘het recht van de sterkste’ bovenaan staat, de enige echte zijn? Betekent dit dat om vrede te krijgen in Oekraïne, ‘wij’ moeten accepteren dat de door Putin veroverde gebieden hem rechtens toekomen, ‘het recht van de sterkste’ eerbiedigend? Is het zo eenvoudig? Of heeft Trump weinig zin om hier al te veel energie in te steken, dat hij met een minimale inspanning vrede tussen de twee landen tot stand brengt, en een maximale kans maakt om het jaar erna de Nobelprijs voor de Vrede in ontvangst te mogen nemen? Is wat Trump doet niet het gewogen gemiddelde van de eisen en wensen van beide landen ‘bevredigen’ middels de bekende, soms afschuwelijke compromissen? Is dit het hoogst haalbare, er vanuit gaande dat de VS zich niet feitelijk wil mengen in het geschil tussen de twee landen?…

Soms heb ik gedachten die het hiervoor geschetste als een aanvaardbare oplossing zien, alle omstandigheden in ogenschouw nemend. Ja, ik heb makkelijk praten om Oekraïne, een tot drie jaar geleden soeverein land, dat toch echt op 24 februari 2022 door Rusland, de agressor, werd aangevallen, zulke knievallen te moeten zien maken. Maar ja, van de andere kant, als ‘het westen’ Oekraïne niet met materiaal en diensten te hulp was gekomen, had op circa 1 april 2022 Oekraïne reeds moeten capituleren voor Rusland. Zoiets zal Trump denken vermoed ik, dat Oekraïne nog mazzel heeft gehad dat we te hulp zijn gekomen, dat we de capitulatie zo lang hebben kunnen uitstellen. Alle belangen op een rijtje zettend, ook die van de ‘vrede-brengende’ Trump, dan is het misschien zo gek nog niet dat er ergens een grens moet worden getrokken, zonder al te veel geharrewar. Oekraïne is een groot land: dat wat resteert als het door Putin veroverde Russisch blijft, en de mensen de keuze krijgen waar ze bij willen horen, zou dat niet in de buurt komen bij de rechtvaardiging van een vrede en het stoppen van duizenden onnodige doden per maand aan beide zijden? Wat je ook zegt over deze moeilijke materie, het blijft makkelijk praten, zolang de tanks niet aan je voordeur staan te ronken…

B