Al enkele dagen, zo niet vele weken, volg ik het nieuws rondom de oorlog te Oekraïne met een meer dan gezonde spanning in de ingewanden. Omdat, tja, omdat het thans in een diplomatieke eindfase lijkt te zijn gekomen, met de bemoeienissen van would-be-Nobel-Prize-winner Donald J. Trump als grootste en belangrijkste nosy parker. Maar heeft u dat nou ook, dat je het gevoel krijgt dat Trump een andere agenda heeft dan de meeste, op de hand van Oekraïne zijnde Europeanen? Omdat de beste man zo volatiel is als onze polderwind, kon je gister niet zeggen wat vandaag zijn standpunt gaat zijn, laat staan vandaag weten wat hij morgen gaat roeptoeteren. Toch krijg ik de indruk dat Trump de belangrijkste eis van Zelensky, geen vierkante millimeter land te willen inleveren ten opzichte van vóór Putins ‘speciale militaire operatie’ (aangevuld met vóór Putins brutale inval in de Krim), met een simpele handbeweging van tafel veegt, als Zelensky aan Trump probeert duidelijk te maken wat er feitelijk gebeurd is. De onweerlegbare feiten luiden (nog steeds): Rusland is Oekraïne binnengevallen, Rusland is de agressor, Oekraïne verdedigt zich met hand en tand…
Waarom benadrukt Zelensky niet iedere dag, bij wijze van uitleggend voorbeeld, dat als Rusland de VS zou hebben aangevallen, de EU (Europa, plus Oekraïne en veel meer landen) vierkant achter de VS zal gaan staan, no matter what. Zelensky moet Trump proberen te overtuigen hoe de rest van de vrije westerse democratieën zouden reageren als dit de VS was overkomen. Je kunt hier tegenin brengen dat het geen goed voorbeeld is, omdat de VS meteen keihard zou hebben teruggeslagen, vanwege het simpele feit dat de VS beschikt over het beste militaire apparaat ter wereld. Toch moet Zelensky benadrukken hoe Trump in zijn emoties zou zitten als de VS zou zijn aangevallen, al is het maar dat Putin een piepklein eilandje nabij Alaska zou hebben ingenomen. Daar zit het werkelijke probleem, dat men Trump moet duidelijk maken wat hij zou verwachten van zijn politieke (en zakelijke) vrinden als hij plots Putin tegenover zich zou hebben staan…
Misschien zit bij dit ‘en zakelijke’ wel het echte probleem: Trump kan moeilijk een grens trekken tussen zijn officiële functie als US-boss, en daar waar hij ook zakenman is met als uitgangspunt: altijd en overal knaken te willen verdienen, het maakt hem niet uit of dit conflicteert met zijn presidentiële eed, er voor de burgers van het land te moeten staan. Aan de meeste VS-burgers veegt hij trouwens zijn gat af, ook al hebben veel ervan op hem gestemd. Het kan ‘m geen moer schelen, nu hij eenmaal stevig in het zadel zit, of die burgers het met hem eens zijn of niet. Trump is een ordinaire schurk die overal geld in ziet, en daar geen enkele schaamte bij voelt. Als hij Putin de hand schudt denk hij er niet aan dat dit de hand van een oorlogsmisdadiger is, maar een hand waarmee hij geld kan verdienen. Er zit iets niet helemaal goed in Trumps hoofd vrees ik, hij is niet in staat het onderscheid te maken tussen zijn officiële functie als baas van het machtigste land op aarde, waarbij hij een op God bezworen eed heeft afgelegd, en die van de ranzige maar slim-sluwe zakenman…
Maar ja, wie dat tegen hem durft te zeggen, zoals enkele van zijn meest trouwe vrinden (Macron, Starmer, Meloni, Merz), dat hij moet letten op dit onderscheid, die persoon kan meteen de toorn van Trump tegen zich voelen opwellen, om prompt tot persona non grata te worden verklaard. Niemand, denk ik dan, die beschikt over minimaal een halve portie gezond verstand, verwacht dat Trump volledig de zijde van zijn westerse vrinden gaat kiezen. Hij is nu eenmaal de goochelaar die te allen tijde alle ballen in de lucht wil houden. Dit fenomeen van ‘alle ballen’ is zijn succesformule, denkt hij zelf, omdat je nooit je kaarten open op tafel moet leggen. Trump heeft een zwak voor de meedogenloze usurpator Putin, dat zie je aan alles. Hij wil Putin niet laten vallen, omdat er altijd in zijn achterhoofd stemmetjes fluisteren die zeggen dat hij zaken moet doen met Putin en Rusland. Dat lijkt een soort van bizarre, Trumpiaanse erecode te zijn (misschien wel op zijn vaders graf gezworen), dat je nooit iemand moet afschrijven als je er nog goed geld aan kunt verdienen…
Tegelijk met dit oordeel over Trump, gebaseerd op de feiten zoals waarneembaar in de media (voor zover niet gemanipuleerd), vind ik de houding van de gister te Washington aanwezige EU-lieden plus NATO-boss Mark Rutte, te slap, te angstig, omdat men nu eenmaal bang is Trump tegen de (gele) haren in te strijken, met als resultaat uit de gratie vallen. Ik miste een vierkante houding achter Zelensky te staan, door te zeggen: Putin moet alle veroverde gebieden inleveren, Oekraïne wordt NAVO-lid en als Putin nog ooit één vinger uitsteekt naar welk NATO-land ook, dan mag hij een felle reactie van de EU en de NATO verwachten. In zulke bewoordingen had ik een joint statement verwacht (minus het laffe standpunt van Hongarije). Nu zie ik dat de aanwezige politici allemaal het hoofd al bij voorbaat laten hangen en naar de pijpen van Trump dansen, wat er ook besloten wordt. Zo is het al sinds de inval van Putin. De EU is als een natte wind in een schone broek, daar voel je je hoogst ongemakkelijk bij…
Gister werd er nog bijna lyrisch bericht over de nieuwe (golf-)vrind van Trump, de Finse MP Stubb, de vertegenwoordiger van een land dat grenst aan Rusland en al ooit eerder, lang geleden, door de Russen is overrompeld. Meneer Stubb kon kennelijk geen potten breken, hij vindt vermoedelijk het predicaat Trump-vrind belangrijker dan de waarheid vertellen, dat Finland het volgende slachtoffer van Putin kan zijn. Als iemand het recht heeft van leer te trekken tegen Trumps weifelende houding, is het Stubb wel. Hij stond erbij en keek ernaar, tezamen met Starmer, Macron, Merz, Melloni, Von der Leyen en de eeuwige lachebek en stroopsmeerder Rutte. Iedereen keek naar Trump en luisterde naar wat hij te zeggen had. De vage bewoordingen (over twee weken een ontmoeting tussen Zelensky en Putin) werden niet openlijk bekritiseerd, zo van: jaja, Mister President, denkt u nou echt dat Putin met Zelensky aan één tafel gaat zitten? Het was weer als vanouds: wij pappen en houden de boel nat, dat is onze ambachtelijke EU-specialiteit. Maar kom, misschien zie ik het allemaal te pessimistisch, want wie weet dat Trump op een ochtend wakker wordt en denkt: “en nu is het genoeg Wladimir, jij vuile Kremlinrat, ik ga gehakt van je maken, je bent een pathologische leugenaar”. Ja, ik hoop vurig op die dag, want is er ook niet het oude adagium: hoop doet leven?…
B