Ik ben verbaasd over de boete die tien gemeenten krijgen voor het onderzoeken van moslimgemeenschappen. Het gaat om een boete van 250.000 euro in totaal, gemiddeld 25.000 euro per gemeente. Het zou om een ‘heimelijk onderzoek’ gaan, met ‘gevoelige informatie qua moslimgeloof en persoonlijke informatie over individuen en families’. Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, beweert dat gemeenten nooit over zulke detailinformatie hadden mogen beschikken. Ook is een deel van de info verstrekt aan de NCTV en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik geef toe, het is geen makkelijke binnenkomer zoals ik het zo op deze grijze donderdagochtend weergeef, waarvoor op voorhand excuses…
Want er is vast wel ergens iemand die vindt dat ik dit zo niet mag zeggen, bijvoorbeeld dat ik verbaasd ben over de boete. Want daarmee insinueer ik dat ik het niet eens ben met de boete aan deze gemeentes, op basis van hun overtreding. Dit is correct overigens, voor mij neigt het naar de zoveelste betutteling door dit orgaan, de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De heer Wolfsen, een overigens door mij gewaardeerd politicus toen hij nog actief was voor de PvdA, blaft te vaak wat mij betreft, uit hoofde van zijn functie (als Beschermheer der Privacy, ook wel de Privacywaakhond van ons land genoemd), dat er onderzoeken naar mensen worden gedaan, die privacywetten overtreden…
Zo had dit onderzoek naar moslimgemeenschappen nooit mogen worden gedaan, omdat deze gemeenschappen niet wisten dat er een onderzoek naar hen gedaan werd. Nu gebeurt dit wel vaker hoor, dat er onderzoeken gedaan worden naar groepen mensen of gemeenschappen, waarbij niet of zelden wordt aangegeven dat ze onderzocht worden. Er is wel een verzachtende factor die ik volg, wat betreft de heer Wolfsen, en dat is dat gemeenten beschikken over gegevens die bijvoorbeeld reguliere onderzoekers niet hebben, zoals NAW-gegevens, leeftijden, gezinssamenstelling etc, aanwezig in de gemeentelijke persoonsarchieven…
Maar, daar is-ie dan, de ‘maar’. Er was toen (en is) wel iets aan de hand namelijk in ons land en in de wereld, het had (heeft) te maken met de radicalisering van moslimgemeenschappen in heel wat landen. Ook in ons land was dit het geval, in steden (gemeenten), binnen moslimgemeenschappen. Hoe ernstig dit was, was toen niet bekend, zodat het onderzocht moest worden. Juist dit fenomeen, dat niet ‘zomaar’ uit de lucht kwam vallen, wilde men onderzoeken. Het is iets waar gemeenten ook op worden afgerekend, namelijk de veiligheid in de eigen gemeente. Als je daar niet genoeg aan doet, kun je als gemeente weer van andere instanties een sneer of een boete krijgen…
Het was oorspronkelijk niet het plan van gemeenten zelf, maar de Rijksoverheid en de NCTV, die kritisch wilde kijken naar bijvoorbeeld moslimradicalisering binnen gemeenten, inclusief het uitreizen van landgenoten naar Syrië, om voor de terroristen van ISIS te gaan strijden. Het ging nu eens niet over vuurwerk-gooiende straatschoffies of tasjesrovers, maar ernstige zaken op mondiaal niveau. Ik vind het helemaal niet gek dat er gemeenten in den lande waren die de suggestie van het Rijk en NCTV oppakten, en moslimgemeenschappen kritisch gingen bekijken in hun ‘overijverigheid’…
Het zou wat mij betreft precies hetzelfde zijn als er in landelijke gebieden plots structureel rellen zouden zijn binnen agrarische gemeenschappen, die voor overlast zorgen, zoals bomaanslagen op gemeentehuizen en het stalken en treiteren van gemeentebestuurders, hun auto in de fik steken etc. Dat in zo’n gemeenschap vrijwel geen moslims zullen zitten, wil nog niet zeggen dat dit een schending is van de privacy van ‘witte gemeenschappen’. Ik vind dat in zo’n geval gemeenten het volste recht hebben een kijkje te nemen in zulke gemeenschappen. Beslist als het Rijk en NCTV zeggen dat er nader onderzoek nodig is…
Wie is dan ‘de schuldige’? Wat mij betreft niet de gemeenten (ze zijn hooguit licht medeplichtig), die met de suggesties van het Rijk en NCTV aan de slag gaan. Wie dan wel? De opdrachtgevers! Dáár zou de heer Wolfsen beter eens naar kunnen kijken. In een man-tegen-man-oorlog worden ook ‘de soldaten als gemeenschap’ zelden ergens verantwoordelijk voor gehouden, in tegenstelling tot de generaals in hun bunkers ver weg van het front. Dáár precies zit mijn gedachtekronkel, dat je niet de uitvoerende soldaten moet straffen maar de hogere echelons…
Verder moet je je afvragen of er sprake is van schade, als de AP een boete oplegt. Meestal is er een oorzakelijk verband tussen schade en boete: hoe hoger de boete, hoe ernstiger het ‘vergrijp’. Heeft de moslimgemeenschap er feitelijke schade door geleden? Ik kan dat niet zonder meer uit de beschikbare informatie halen, of dit het geval is. Wel concludeer ik dat de moslimgemeenschap, achteraf, niet blij is dan wel gepikeerd is dat er onderzoek naar ze is gedaan. Terwijl er duidelijke aanwijzingen waren dat er radicalisering in moslimgemeenschappen plaatsvond…
Ikzelf zou, als ik een moslim was uit zo’n gemeenschap, blij zijn dat er goed gekeken werd of er toen rotte appels in de fruitmand lagen, plus dat het zinvol is om in het kader van nationale veiligheid kritisch naar alle bevolkingsgroepen te kijken, daar waar risico’s vermoed worden, zoals toen in de moslimgemeenschap. Dit is wat mij betreft geen rassendiscriminatie of welke discriminatie dan ook, maar daar waar vermoedens van problemen zijn nauwkeurig kijken of de vermoedens kloppen. Of er in al deze gemeenten onregelmatigheden in de moslimgemeenschapen boven tafel zijn gekomen, kan ik niet uit de beschikbare info afleiden…
Wel zijn er nu gemeenten die excuses hebben aangeboden aan moslimgemeenschappen. Wat op z’n plaats is, zoals in Delft, omdat daar weinig aan de hand was. En dit hoort ook zo, in een redelijk transparant land als het onze, zeker als deze gemeenschappen er last van hebben. Maar de zeer ernstige schendingen van mensenrechten (aldus Wolfsen), waar onze privacy onder valt, die zie ik toch niet. Je kunt het concluderen naar aanleiding van de pietluttige, ronduit lullige boetes, die een begrotingstechnisch lachertje zijn voor de betreffende gemeenten. Het betreft heel veel lawaai en hoog van de toren blazen, en dan een kleine boete opleggen. Ik tref er nauwelijks enige urgentie in aan. Waarvan akte…