Het blijft een lastig onderwerp, politiegeweld bij voetbalwedstrijden. Mijn algemene standpunt is meestal: bij de politie werken geen idioten, ze weten heus wel wat ze doen en moeten doen, als er ergens problemen dreigen of feitelijk uit de hand lopen. Mijn vertrouwen in de effectieve werking van ons politieapparaat staat haaks op wat we noemen een groep mensen die eerder het tegendeel beweert: de politie reageert vaak te agressief en grijpt onnodig stevig in, wat machtsmisbruik is…
Let wel, dit zijn de uitersten, want het overgrote deel van de mensen van ons land zal er ergens tussenin zweven, hebben geen of weinig mening over de politie. Voor mij is het afhankelijk van waar de politie aanwezig is. Af en toe een agentje langs het parcours van een hardloopwedstrijd, zoals een marathon, is echt wat anders dan een tot de tanden gewapend bataljon klaarstaande agenten (ME) bij een risicowedstrijd in het betaalde voetbal. De politie schat op voorhand in wat de risico’s zijn, en acteert daarop qua bezetting, eventueel met de ME erbij. Maar om te zeggen dat de politie op voorhand met geweld zal ingrijpen, vind ik ridicuul…
Je zou eerder moeten zeggen: aan voetbal kleeft een zodanig agressief imago, veroorzaakt door helaas een klein groepje relschoppers, dat de politie altijd waakzaam moet zijn, om te voorkomen dat het uit de hand loopt, dat er gewonden of doden vallen. Dit is de hoofdtaak van de politie: daar waar een grotere kans dan gemiddeld bestaat op schermutselingen, aanwezig zijn om erger te voorkomen, en ook om eventuele daders in de kraag te pakken – dit heet handhaving…
Nu kun je er eindeloos over discussiëren of je, een extreem uiteenlopend voorbeeld, agressie met liefde moet aanpakken of juist moet beantwoorden met agressie. Er zijn wel stromingen die zeggen: je moet het gesprek aangaan met je medemens, je moet die ander proberen te overtuigen dat wat hij of zij doet niet okay is. Ik zeg: met een doorgedraaide voetbalhooligan (te veel drank, te veel drugs of gewoon te veel adrenaline) is het verdomd moeilijk praten. Ja, achteraf, als iedereen weer tot rust is gekomen, dan is zoiets wel mogelijk denk ik…
Maar op het moment suprême, als er molotovcocktails naar politieauto’s worden gegooid, dan kun je niet zeggen: hoho jongens, even een korte pauze nu, kunnen we even praten wat er aan de hand is? Er zijn werkelijk mensen die dit denken, dat je, door er maar een sausje van liefde en begrip overheen te gieten, door het lint gaande lieden plots kunt kalmeren en met hen in gesprek kunt gaan. Uitzonderlijke situaties vereisen een uitzonderlijke aanpak, het moet matchen met elkaar, zonder dat het per definitie moet escaleren. Het moet een gepaste reactie zijn, ter voorkoming van erger…
Dat het niet altijd goed uitpakt in de praktijk, is een occupational hazard, een risico van het vak (van politieagent zijn). Ons Nederlandse politieapparaat is geen ICE, het zijn normale mensen die een baan hebben, en die proberen deze naar eer en geweten uit te voeren. Natuurlijk zegt de supportersvereniging van Feijenoord dat de politie (ME) te agressief optrad jegens agressieve supporters, dat de politie (ME) te weinig de-escalerend optrad. Dat is hun belang, om op te komen voor supporters. Het is niet onmogelijk dat supportersverenigingen blind zijn geworden bij wat ‘normaal gedrag’ is…
Vooralsnog geef ik het voordeel van de twijfel aan de politie (ME), want we hebben het hier niet over a walk in the park. Het gaat om een uitzonderlijke situatie, over flink uit de hand gelopen omstandigheden van agressieve supporters, die met supporters van de tegenstander op de vuist wilden gaan. De politie (ME) moet binnen enkele seconden een besluit nemen, heeft enkele minuten om effectief in te grijpen. Na tien seconden ‘in actie’ weet nog niemand hoe dit gaat aflopen, er zijn simpelweg te veel factoren die van invloed kunnen zijn op het vervolg. En bovendien zijn het allemaal individuen, waarbij weleens iemand uit de pas kan lopen met de groepsinstructie…
Ik vind het razend knap dat de politie (en ME) heel vaak weet te voorkomen dat situaties compleet uit de hand lopen. Dat is omdat ze ook leren van het voetbalcrapuul, het zijn vaak dezelfde mensen met dezelfde strategieën. Ik vind het te makkelijk om te snel conclusies te trekken dat de politie (ME) buiten haar boekje is gegaan. Het staat in geen verhouding tot het tuig waar men mee te maken heeft. Daarom heeft de politie (ME) wat mij betreft veel credits, mogen ze van mij af en toe fouten maken, in het belang van ons allemaal: een veilige samenleving, binnen een zekere bandbreedte van wat we acceptabel noemen…